در دوره بیوانفورماتیک چه آموزش داده می‌شود؟

سرفصل های دوره بیوانفورماتیک کاربردی

سطح مقدماتی تا متوسط، رویکرد پروژه‌محور پژوهشی

این دوره با هدف آموزش بیوانفورماتیک از پایه طراحی شده است و بر یادگیری عملی، کار با پایگاه‌های اطلاعاتی زیستی و اجرای پروژه‌های پژوهشی تمرکز دارد.

بخش اول: مبانی زیست‌شناسی مولکولی و بیوانفورماتیک

۱. مقدمه‌ای بر بیوانفورماتیک و زیست‌شناسی مولکولی

تعریف بیوانفورماتیک و کاربردهای آن در پژوهش‌های زیستی و پزشکی
آشنایی با DNA، RNA و پروتئین تعریف ژن و بررسی ساختار آن
آشنایی با اگزون، اینترون، رونویسی و ترجمه تفاوت ژنوم، ترنسکریپتوم و پروتئوم

۲. آشنایی با پایگاه‌های اطلاعاتی زیستی و NCBI

معرفی NCBI و کاربردهای آن آشنایی با پایگاه‌های Gene، Nucleotide، Protein و PubMed
جست‌وجوی ژن بر اساس نام، نماد ژن یا شناسه بررسی اطلاعات ژن، موقعیت ژنومی و توالی‌ها
آشنایی با Gene ID و Accession Number

بخش دوم: بیوانفورماتیک RNAهای غیرکدکننده

۳. MicroRNA و پیش‌بینی ژن‌های هدف

تعریف miRNA و نقش آن در تنظیم بیان ژن
آشنایی با فرایند تولید و عملکرد miRNA معرفی پایگاه miRBase
آموزش کار با TargetScan بررسی تعامل miRNA و mRNA
تفاوت اهداف پیش‌بینی‌شده با اهداف تأییدشده تجربی

۴. Long non-coding RNA یا lncRNA

تعریف و ویژگی‌های lncRNA
تفاوت RNAهای کدکننده و غیرکدکننده نقش lncRNA در تنظیم بیان ژن و فرایندهای سلولی
آشنایی با پایگاه‌های NONCODE و LncBook بررسی ارتباط lncRNA با بیماری‌ها
آشنایی با تعامل‌های احتمالی lncRNA، miRNA و mRNA

بخش سوم: واریانت‌های ژنتیکی و SNP

۵. آشنایی با SNP و تغییرات ژنتیکی

تعریف پلی‌مورفیسم ژنتیکی و SNP
آشنایی با انواع واریانت‌های ژنتیکی بررسی اثر واریانت‌ها بر ژن و پروتئین
معرفی پایگاه‌های dbSNP و ClinVar جست‌وجو و بررسی اطلاعات SNP
آشنایی با شناسه rsID بررسی ارتباط واریانت‌های ژنتیکی با بیماری‌ها
مقدمه‌ای بر پیش‌بینی اثر واریانت‌ها

بخش چهارم: شبکه‌های مولکولی

۶. آشنایی با شبکه‌های مولکولی و تعاملات زیستی

مفهوم شبکه‌های مولکولی و کاربرد آن‌ها در زیست‌شناسی
آشنایی با شبکه‌های تعامل پروتئین–پروتئین (PPI) معرفی شبکه‌های تنظیم بیان ژن
بررسی شبکه‌های تعامل miRNA–mRNA و lncRNA–miRNA آشنایی با پایگاه اطلاعاتی STRING
آموزش کار با نرم‌افزار Cytoscape تفسیر زیستی شبکه‌های مولکولی و کاربرد آن‌ها در مطالعات بیماری

بخش پنجم: پروژه‌محور پژوهشی

۷. اجرای پروژه عملی دوره بیوانفورماتیک

انتخاب یک ژن یا بیماری به‌عنوان موضوع پژوهش استخراج اطلاعات ژن از NCBI
بررسی miRNAهای مرتبط و ژن‌های هدف آن‌ها شناسایی lncRNAهای مرتبط با موضوع پژوهش
جست‌وجو و بررسی SNPهای مرتبط با ژن یا بیماری استخراج اطلاعات تعاملات مولکولی از پایگاه‌های معتبر
ساخت و نمایش شبکه مولکولی با Cytoscape تفسیر نتایج و ارتباط‌دادن یافته‌ها با شواهد پژوهشی
تهیه گزارش نهایی شامل روش کار، نتایج، تصاویر و منابع علمی
خروجی مورد انتظار دوره بیوانفورماتیک
در پایان دوره بیوانفورماتیک، فراگیران با مبانی بیوانفورماتیک و کار با پایگاه‌های اطلاعاتی زیستی آشنا خواهند شد و می‌توانند یک پروژه مقدماتی پژوهشی را با محوریت ژن، miRNA، lncRNA، SNP و شبکه‌های مولکولی اجرا و نتایج آن را در قالب گزارشی علمی ارائه کنند.

دوره های آموزشی بیونوین